Dwa województwa przodują w długowieczności. Od czego to zależy?
Długowieczność oznacza życie w zdrowiu, witalności i w dobrej kondycji, a nie tylko jak największą liczbę przeżytych lat. To nie tylko osiąganie zaawansowanego wieku (zazwyczaj powyżej 90-100 lat), ale przede wszystkim zdolność organizmu do utrzymania sprawności fizycznej i psychicznej przez długi czas.
Gdy dobrze zrozumiemy powyższą definicję łatwiej nam będzie przyjąć do wiadomości informacje, które na pierwszy rzut oka stoją w sprzeczności.
Długie życie w zdrowiu zależy do stylu życia
Wg Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wiek pomiędzy 60. a 75. rokiem życia określa się jako podeszły. Pomiędzy 75. a 90. to wiek starczy, a powyżej 90 lat to zaczyna się wiek sędziwy, czyli długowieczność. To proces zależny od genów w 20 do 30 proc., ale w jeszcze większym stopniu zależny od stylu życia.
Wyniki analiz wskazują jednoznacznie, że na osiągnięcie długowieczności wpływają nawyki żywieniowe, poczucie bezpieczeństwa, które wiąże się głównie z pewnością uzyskania w razie potrzeby pomocy ze strony rodziny, czy przyjaciół, pozytywne usposobienie i optymistyczne podejście do życia. A poza tym:
- Zorganizowany, zaplanowany czas dnia, który zapewnia całodzienną aktywność,
- Pielęgnowanie swoich zainteresowań, stawianie przed sobą osiągalnych celów,
- Podtrzymywane relacje społeczne – rodzinne, koleżeńskie, przyjacielskie, towarzyskie, gotowość do pomocy innym, także chęć do działania na rzecz społeczności,
- Regularna, naturalna aktywność fizyczna na miarę możliwości wieku i sprawności ruchowej (pielenie grządek, taniec, spacery, porządkowanie domu i ogrodu, samodzielne zakupy).
Południe Polski przoduje w długim życiu
W 2023 roku przeciętna oczekiwana długość życia w Polsce była wyższa niż przed pandemią COVID-19. Mężczyźni żyli średnio 74,7 roku, kobiety – 82,02 roku, czyli o 7,37 roku dłużej.
Jednym z wniosków raportu jest wpływ miejsca zamieszkania. Najkrócej żyją mieszkańcy najmniejszych miast – poniżej 10 tys. mieszkańców. Najdłużej – osoby mieszkające w metropoliach liczących ponad 200 tys. osób. Co ważne, to zróżnicowanie silniej dotyka mężczyzn niż kobiety. W przypadku kobiet ciekawostką jest fakt, że mieszkanki miast średniej wielkości (100-200 tys.) żyją tylko nieznacznie dłużej niż kobiety z najmniejszych miast.
Okazuje się, że mężczyźni najkrócej żyją w województwie łódzkim, a najdłużej w małopolskim i podkarpackim. Różnica między skrajnościami to około 3 lata. U kobiet liderkami długowieczności są województwa podkarpackie i podlaskie, a na końcu rankingu znajdują się śląskie, łódzkie i kujawsko-pomorskie. Symbolicznym przykładem jest powiat leski, który wyróżnia się wysoką długością życia zarówno mężczyzn, jak i kobiet. W grę mogą wchodzić m.in warunki życia, dostęp do opieki zdrowotnej, styl życia, a także czynniki społeczne.